Улукман акенин улуулугу

26 Сентябрь 2017 124
М.Мамакеев

Академик Мамбет Мамакеевич Мамакеев жөнүндө И.К. Ахунбаев атындагы  Кыргыз Мамлекеттик медициналык академиясынын ректору, медицина илимдеринин доктору, профессор Индира Орозобаевна Кудайбергенованын айткан сөзү:

-Мен Мамбет Мамакеевчти студент кезимден баштап жакшы билем. Агай  сабагын  ар дайым ары кызыктуу, ары мазмундуу  өтөөр  эле. Анын үстүнө, өзүм дагы болочокто ушул киши сыяктуу хирург болсом деп, лекция, семинардык, практикалык сабактарды  калтырбай, такай  катышып жүргөн учурум. Агайыбыдын  айткан ар бир  пикири, көрсөткөн  баардык иш тажрыйбасы көңүлүмө майдай жакчу. Ошондо бир эле мен эмес жалпы курсубуз, андагы көп улуттун улан-кыздары  Мамбет Мамакеевдин үлгүсүн дыкаттык менен  үйөнүп, эчен  жолу таалим-таасирин, тарбиясын  алдык.

Ырас, кээде кырчын  кезиңде идеал туткан адамың, шартка жараша,  бара-бара баягы улуу, ыйык  касиети  бөксөрүп, катардагы эле бир тирүү жанга  айланып калат. Бирок, Мамбет Мамакеевич сынынан жазбаган, тээ төрөлгөндө эле зор жумуштарды жасоо үчүн  жаралган, намыс үчүн туулган  көшкөй инсан тура.

Тагдыр экен, мен мурдагы даанышман мугалимим, акылгөй насаатчым менен медицина, саламаттыкты сактоо, жогорку медициналык билим берүү тармактарында узак жылдар бою үзөңгүлөш теминип  келе жатам. Мамбет Мамакеевич ар кандай жагдайга карабастан сүйгөн кесибин бир саамга да таштаган жок. Академиктикке шайланды, “Кыргызстандын Баатыры” деген жогорку жана ардактуу  наамга жетишти, эл аралык таанууга ээ болуп, бир топ кадыр-барктуу сыйлыктарды бөктөрдү. Антсе да, оорулуу жарандарыбыздын дартын жеңилдетип, көбүнесе, ажалдын оозунан сууруп алган операцияларын кадимкисиндей эле  улантып жүрөт.

 Андан сырткары, “альма материнде” кафедра башчысы, устат профессор катары  бүгүнкү студенттерге –жаш  муундарыбызга  дарс окуйт.  Эч качан “чарчадым-чаалыктым”, “карыдым-арыдым” дебейт. Андайын дегеле уга элекпиз жана мындан ары да  укпашыбызга  ишенем. 

Мамбет Мамакеевичтин мен жактырган дагы бир асыл  сапаты –анын чынчылдыгы.  Ойлогон оюн тарап-бутабай,  жымсалдабай, кылчактабай түз, бетке  айтат. Анын принципиалдуу позициясы, өлкөдөгү опол тоодой  абырою   бизди, шакирттери менен кесиптештерин  канча ирет ар кандай балекет-балээден, адилетсиз чечимдерден, жаздым басуулардан  сактабады дейсиң?!

Ал Медакадемиянын Окумуштуулар кеңешинде, башка чоң-чоң жыйындарда болочок дарыгерлерди татыктуу тарбиялоого байланыштуу түйүндүү маселелерди коомчулуктун алдында көтөрүп, талкууга салат. КММАнын кымындай, кенедей  көйгөйүнө да көз жумуп, камырабай,  кайдыгер карабай, дамамат пайдалуу кеңешин кошуп, зарыл жардамын берет. Биз көрөгөндү көрүп, биз байкабаганды байкаган акжолтой  аксакалыбыздын барандуу карааны абалкы  “Манастагы”  баягы  Бакай бабабыздын караанына тете десем жаңылышпайм.

Баса, Мамбет Мамакеевич жалаң эле медицина илими менен чектелген илимпоз же болбосо жалаң бир багыттуу  врач эмес. Анын таланты көп кырдуу. Совет жылдарында айтылуу кинорежиссёрубуз Төлөмүш Океевдин “Коңур күз” көркөм тасмасында өз ролун өзү ойногонун билебиз. Илимий-изилдөөчүлүк китептерден, монографиялардан  тышкары   көлөмдүү мемурадык чыгарма жазып, жарыялады. Анан калса,  биресе тамашакөй, бир эсе куудул адам. Тамга ташка баскандай  таамай сүйлөгөнү өзүнчө бир сейрек өнөр эмеспи. Тегин жеринен анын айрым сөздөрү калк  арасына кеңири тарап, тегиз жайылып, лакап иретинде  байма-бай кайталанып жүрбөгөн чыгаар?!

Мамбет Мамакеевч минтип “эр ортону токсон жаш” экенинин   байсалдуу  өмүр жолу, керт башындагы жазмышы  менен  кынтыксыз  далилдеп, мартабалуу мааракесин белгилеп  олтурат. Миңжашардын жолунда, таалай кушу колунда. Мен ага, Кыргызстандын татыктуу уулуна, Улукман акесине  Медакадемиянын бүтүндөй жамаатынын атынан чын жүрөктөн оргуган жылуу   куттуктоомду айтканыма жетиналбай, кубанып турам. Агай менен дагы далай убакыт чогуу иштейбиз, бирге болобуз деген аруу тилек көкүрөгүмдү жылытат.

Бар болуңуз, кадырлуу Мамбет Мамакеевич, бала-чакаңыздын, миң сандаган окуучуларыңыздын маңдайында бактылуу жашоо кечире бериңиз?!

«Элита» журналы, сентябрь, 2017-жыл.